เงินบาทดิจิทัลเฟส 2: SME ต้องปรับตัวอย่างไรให้รอด

แม้ว่าหัวข้อเกี่ยวกับเงินบาทดิจิทัล (CBDC) จะถูกพูดถึงอย่างกว้างขวาง แต่โครงการกระตุ้นเศรษฐกิจล่าสุดที่มักถูกอ้างอิงถึงในชื่อ “เงินดิจิทัลเฟส 2” กลับมีผลกระทบโดยตรงต่อธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) ในวงจำกัด การอยู่รอดและเติบโตของผู้ประกอบการจึงขึ้นอยู่กับการปรับตัวเพื่อรับมือกับความท้าทายเชิงโครงสร้างทางเศรษฐกิจที่เป็นปัญหาหลักมากกว่า

• โครงการกระเป๋าเงินดิจิทัลเฟส 2 ส่งผลกระตุ้นยอดขายต่อภาคธุรกิจ SME ในระดับที่จำกัดมาก โดยเป้าหมายหลักของโครงการมุ่งไปที่กลุ่มผู้สูงอายุ
• ความท้าทายที่แท้จริงที่ SME เผชิญคือปัญหาเชิงโครงสร้าง ได้แก่ ต้นทุนวัตถุดิบที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง และกำลังซื้อของผู้บริโภคที่ยังคงอ่อนแอ
• กลยุทธ์การปรับตัวที่สำคัญสำหรับ SME คือการมุ่งเน้นไปที่การจัดการต้นทุนอย่างมีประสิทธิภาพ และการปรับปรุงการดำเนินงาน แทนที่จะพึ่งพามาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจระยะสั้น
• การสร้างโมเดลธุรกิจที่ยั่งยืนในระยะยาว และการมองหาโอกาสทางการตลาดใหม่ ๆ โดยเฉพาะในช่วงเทศกาล ถือเป็นกุญแจสำคัญในการเติบโต
• มีมาตรการช่วยเหลืออื่น ๆ จากสถาบันการเงินที่มุ่งเน้นการปรับโครงสร้างหนี้ ซึ่งอาจเป็นประโยชน์สำหรับ SME ที่มีภาระหนี้สิน

คำถามที่ว่า เงินบาทดิจิทัลเฟส 2: SME ต้องปรับตัวอย่างไรให้รอด เป็นประเด็นสำคัญที่ผู้ประกอบการจำนวนมากให้ความสนใจ อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาจากข้อมูลของโครงการกระตุ้นเศรษฐกิจล่าสุด กลับพบว่าผลกระทบโดยตรงต่อยอดขายของ SME นั้นมีจำกัด และไม่ได้ช่วยแก้ไขปัญหาพื้นฐานที่ธุรกิจกำลังเผชิญอยู่ ความจริงแล้ว ความอยู่รอดของ SME ในสภาวะเศรษฐกิจปัจจุบันไม่ได้ขึ้นอยู่กับการปรับตัวให้เข้ากับโครงการกระตุ้นเศรษฐกิจระยะสั้น แต่ขึ้นอยู่กับความสามารถในการรับมือกับความท้าทายเชิงโครงสร้างที่ฝังรากลึก ทั้งในด้านต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น และกำลังซื้อของผู้บริโภคที่ชะลอตัวลง การทำความเข้าใจสถานการณ์ตามความเป็นจริงจึงเป็นก้าวแรกที่สำคัญในการวางกลยุทธ์ทางธุรกิจที่เหมาะสมและยั่งยืนสำหรับอนาคต

ภาพรวมผลกระทบของโครงการเงินดิจิทัลต่อ SME

โครงการกระเป๋าเงินดิจิทัลเฟส 2 หรือที่บางครั้งถูกเรียกว่าเงินดิจิทัล 10,000 บาท ได้รับการออกแบบมาเพื่อกระตุ้นการใช้จ่ายในประเทศ อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริงกลับแสดงให้เห็นถึงประโยชน์ที่จำกัดต่อภาคการค้าและธุรกิจ SME โดยรวม จากข้อมูลของสำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.) พบว่าดัชนีความเชื่อมั่นของภาคการค้าลดลงจาก 53.3 ในเดือนธันวาคม 2024 มาอยู่ที่ 52.0 ในเดือนมกราคม 2025 ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าโครงการนี้ส่งผลกระทบต่อยอดขายของ SME ในวงจำกัดมาก

สาเหตุหลักประการหนึ่งคือ กลุ่มเป้าหมายของโครงการที่มุ่งเน้นไปที่ผู้สูงอายุที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป ซึ่งลงทะเบียนผ่านแอปพลิเคชัน “ทางรัฐ” โดยมีผู้มีสิทธิ์ได้รับประโยชน์ประมาณ 3-4 ล้านคน ภายใต้งบประมาณ 40,000 ล้านบาท แม้จะเป็นเม็ดเงินจำนวนมาก แต่การกระจุกตัวอยู่ในกลุ่มประชากรเฉพาะกลุ่ม ทำให้การกระตุ้นเศรษฐกิจไม่กระจายตัวไปสู่ภาคธุรกิจในวงกว้างเท่าที่ควร ส่งผลให้ร้านค้าและบริการจำนวนมากไม่ได้รับอานิสงส์จากโครงการนี้โดยตรง

ข้อมูลชี้ชัดว่ามาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจระยะสั้นอาจไม่ใช่คำตอบสุดท้ายสำหรับ SME แต่เป็นเพียงปัจจัยเสริมเล็กน้อยที่ไม่สามารถแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างที่ธุรกิจกำลังเผชิญอยู่ได้

ความท้าทายเชิงโครงสร้างที่ SME ไทยต้องเผชิญ

นอกเหนือจากผลกระทบที่จำกัดของมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจแล้ว ผู้ประกอบการ SME ยังคงต้องต่อสู้กับอุปสรรคสำคัญที่เป็นปัญหาเชิงโครงสร้าง ซึ่งส่งผลกระทบต่อความสามารถในการทำกำไรและการเติบโตของธุรกิจอย่างมีนัยสำคัญ ความท้าทายเหล่านี้เป็นปัจจัยพื้นฐานที่ต้องได้รับการแก้ไขเพื่อสร้างความแข็งแกร่งให้กับธุรกิจในระยะยาว

ต้นทุนวัตถุดิบและราคาสินค้าที่พุ่งสูง

หนึ่งในปัญหาที่ใหญ่ที่สุดคือต้นทุนการผลิตที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะราคาวัตถุดิบในกลุ่มสินค้าโภคภัณฑ์และอาหาร ซึ่งเป็นผลพวงมาจากปัจจัยทั้งภายในและภายนอกประเทศ ประกอบกับภาวะเงินเฟ้อที่ยังคงอยู่ในระดับสูง ทำให้ความสามารถในการทำกำไรของธุรกิจลดลงอย่างเห็นได้ชัด ผู้ประกอบการจำนวนมากต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ยากลำบากในการปรับขึ้นราคาสินค้า เนื่องจากเกรงว่าจะส่งผลกระทบต่อการตัดสินใจซื้อของผู้บริโภค ภาคธุรกิจจึงเรียกร้องให้ภาครัฐมีมาตรการช่วยเหลือเพื่อลดภาระต้นทุนในส่วนนี้โดยเฉพาะ

กำลังซื้อของผู้บริโภคที่อ่อนแอ

แม้จะมีความพยายามกระตุ้นเศรษฐกิจ แต่กำลังซื้อโดยรวมของผู้บริโภคกลับมีแนวโน้มชะลอตัวลง หลังจากที่มีการเร่งใช้จ่ายไปในช่วงก่อนหน้า ภาวะหนี้ครัวเรือนที่สูง และความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจ ทำให้ผู้บริโภคระมัดระวังในการใช้จ่ายมากขึ้น ส่งผลให้ยอดขายในภาคการค้าหดตัวลง ธุรกิจ SME ที่พึ่งพิงการบริโภคภายในประเทศเป็นหลักจึงได้รับผลกระทบโดยตรงจากสถานการณ์นี้

ความลังเลในการลงทุนของผู้ประกอบการ

จากความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจที่กล่าวมา ทำให้ผู้ประกอบการส่วนใหญ่ยังคงมีท่าทีระมัดระวังในการลงทุน ไม่ว่าจะเป็นการขยายกิจการ การจ้างงานเพิ่ม หรือการลงทุนในเทคโนโลยีใหม่ ๆ ดัชนีความเชื่อมั่นด้านการลงทุนลดลงจาก 52.2 มาอยู่ที่ 51.4 ซึ่งบ่งชี้ถึงความกังวลต่อแนวโน้มเศรษฐกิจในอนาคต การชะลอการลงทุนนี้ส่งผลกระทบต่อการฟื้นตัวของเศรษฐกิจในภาพรวม และทำให้การจ้างงานยังไม่ฟื้นตัวอย่างเต็มที่

เงินบาทดิจิทัลเฟส 2: SME ต้องปรับตัวอย่างไรให้รอด

เมื่อมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจไม่ใช่คำตอบหลัก การปรับตัวของผู้ประกอบการ SME จึงต้องมุ่งเน้นไปที่การสร้างความแข็งแกร่งจากภายใน และการแสวงหาโอกาสใหม่ ๆ ท่ามกลางสภาวะเศรษฐกิจที่ท้าทาย นี่คือกลยุทธ์สำคัญที่ SME ควรพิจารณาเพื่อความอยู่รอดและการเติบโตอย่างยั่งยืน

กลยุทธ์การบริหารจัดการต้นทุนอย่างมีประสิทธิภาพ

สิ่งสำคัญอันดับแรกคือการให้ความสำคัญกับการลดต้นทุนการผลิต โดยเฉพาะค่าใช้จ่ายด้านวัตถุดิบ SME ควรทบทวนกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง, มองหาซัพพลายเออร์รายใหม่, หรือพิจารณาใช้วัตถุดิบทดแทนที่มีคุณภาพใกล้เคียงแต่ราคาถูกกว่า การเจรจาต่อรองเพื่อซื้อในปริมาณที่มากขึ้นเพื่อให้ได้ราคาต่อหน่วยที่ต่ำลง หรือการรวมกลุ่มกับผู้ประกอบการรายอื่นเพื่อสั่งซื้อร่วมกันก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่ง นอกจากนี้ การนำเทคโนโลยีมาใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดความสูญเปล่าในกระบวนการผลิตก็สามารถช่วยควบคุมต้นทุนได้ในระยะยาว

การปรับขอบเขตการดำเนินงานและช่องทางรายได้

โครงการของภาครัฐบางโครงการ เช่น Easy e-Receipt 2.0 อาจมีประโยชน์ต่อธุรกิจบางกลุ่ม โดยเฉพาะผู้ประกอบการขนาดกลางและกลุ่ม OTOP ที่มีคุณสมบัติตรงตามเกณฑ์และจดทะเบียนในระบบอย่างถูกต้อง อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการรายย่อยจำนวนมากยังไม่สามารถเข้าร่วมได้ นี่จึงเป็นสัญญาณว่า SME ต้องพิจารณาปรับตัวเพื่อให้เข้าสู่ระบบมากขึ้นเพื่อรับสิทธิประโยชน์ หรือมองหาช่องทางรายได้อื่น ๆ ที่ไม่ต้องพึ่งพิงมาตรการของรัฐ การขยายช่องทางการขายไปสู่แพลตฟอร์มออนไลน์, การพัฒนาสินค้าหรือบริการใหม่ ๆ เพื่อเจาะตลาดเฉพาะกลุ่ม (Niche Market), หรือการสร้างความร่วมมือทางธุรกิจกับพันธมิตรรายอื่น ๆ ล้วนเป็นแนวทางที่น่าสนใจ

การสร้างโอกาสทางการตลาดในช่วงเทศกาล

แม้ภาพรวมเศรษฐกิจจะชะลอตัว แต่การใช้จ่ายของผู้บริโภคมักจะเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในช่วงเทศกาลสำคัญ เช่น สงกรานต์ หรือปีใหม่ ข้อมูลแสดงให้เห็นถึงการลงทุนที่เพิ่มขึ้นเล็กน้อยในการขยายร้านค้าชั่วคราวในช่วงเทศกาล ซึ่งเป็นโอกาสที่ SME ไม่ควรมองข้าม ผู้ประกอบการควรวางแผนล่วงหน้าเพื่อใช้ประโยชน์จากวงจรเศรษฐกิจตามฤดูกาลนี้ เช่น การจัดโปรโมชั่นพิเศษ, การออกสินค้าคอลเลคชั่นใหม่สำหรับเทศกาล, หรือการเข้าร่วมงานอีเวนต์ต่าง ๆ เพื่อเข้าถึงลูกค้ากลุ่มใหม่ ๆ โดยคาดการณ์ว่าดัชนีความเชื่อมั่นจะปรับตัวดีขึ้นเป็น 54.9 ในอีกสามเดือนข้างหน้า ซึ่งขับเคลื่อนโดยการใช้จ่ายในช่วงเทศกาลเป็นหลัก

การสร้างความยั่งยืนในระยะยาว ลดการพึ่งพิงมาตรการรัฐ

สิ่งสำคัญที่สุดคือการเปลี่ยนมุมมองจากการพึ่งพามาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจระยะสั้น ไปสู่การสร้างโมเดลธุรกิจที่ยั่งยืนด้วยตนเอง สัญญาณการลงทุนในระยะสั้นยังคงอ่อนแอ และแนวโน้มการลงทุนระยะยาวกับการฟื้นตัวของการจ้างงานยังคงไม่ชัดเจน ดังนั้น SME จำเป็นต้องพัฒนารูปแบบธุรกิจที่สามารถทนทานต่อความผันผวนทางเศรษฐกิจได้ ซึ่งรวมถึงการสร้างแบรนด์ที่แข็งแกร่ง, การรักษาฐานลูกค้าประจำ, การบริหารจัดการกระแสเงินสดอย่างรัดกุม, และการลงทุนในการพัฒนาทักษะของบุคลากร เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันในระยะยาว

มาตรการสนับสนุนอื่น ๆ สำหรับ SME

นอกเหนือจากการปรับตัวของผู้ประกอบการเองแล้ว ยังมีมาตรการช่วยเหลือจากภาคส่วนอื่น ๆ ที่สามารถช่วยบรรเทาภาระและสนับสนุนให้ธุรกิจสามารถดำเนินต่อไปได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับ SME ที่กำลังเผชิญกับปัญหาหนี้สิน

โครงการช่วยเหลือด้านภาระหนี้

สำหรับ SME ที่มีภาระหนี้สิน โครงการ “เดือดร้อน มีหนี้ เข้าร่วมโครงการสู้ภัยโควิด เราช่วยได้ เฟส 2” (You Fight, We Help Phase 2) จากธนาคารพาณิชย์เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่น่าสนใจ โครงการนี้ให้ความช่วยเหลือในการปรับโครงสร้างหนี้แก่ผู้กู้ที่มีคุณสมบัติตรงตามเกณฑ์ โดยเฉพาะผู้ที่มีวงเงินกู้ไม่เกิน 5 ล้านบาท ความช่วยเหลืออาจอยู่ในรูปแบบของการลดค่างวดผ่อนชำระ หรือการพักชำระดอกเบี้ยชั่วคราว ซึ่งสามารถช่วยลดภาระทางการเงินและเพิ่มสภาพคล่องให้กับธุรกิจในช่วงเวลาที่ยากลำบากได้ ผู้ประกอบการที่สนใจควรติดต่อสถาบันการเงินที่ใช้บริการเพื่อสอบถามรายละเอียดและเงื่อนไขของโครงการ

บทสรุปและแนวทางสำหรับผู้ประกอบการ SME

โดยสรุปแล้ว โครงการเงินบาทดิจิทัลเฟส 2 หรือโครงการกระเป๋าเงินดิจิทัล มีผลกระทบโดยตรงต่อธุรกิจ SME ในวงจำกัด และไม่สามารถแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างที่ผู้ประกอบการกำลังเผชิญอยู่ได้ การปรับตัวเพื่อความอยู่รอดในยุคเศรษฐกิจปี 2026 และหลังจากนั้น ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการรอคอยความช่วยเหลือจากภาครัฐเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับความสามารถในการบริหารจัดการภายในองค์กรอย่างมีประสิทธิภาพ

กุญแจสำคัญสู่ความสำเร็จและความยั่งยืนของ SME ไทย คือการมุ่งเน้นไปที่กลยุทธ์พื้นฐานทางธุรกิจที่แข็งแกร่ง ไม่ว่าจะเป็นการบริหารจัดการต้นทุนอย่างเข้มงวด การเพิ่มประสิทธิภาพในการดำเนินงาน การแสวงหาช่องทางรายได้ใหม่ ๆ และการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับลูกค้า ผู้ประกอบการจำเป็นต้องประเมินรูปแบบธุรกิจของตนเองอย่างสม่ำเสมอ บริหารจัดการกระแสเงินสดอย่างรอบคอบ และมองหาโอกาสในการเติบโตที่ยั่งยืน แทนที่จะพึ่งพิงมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจระยะสั้นที่ไม่แน่นอน การปรับตัวเชิงรุกและการสร้างความแข็งแกร่งจากภายในจะเป็นรากฐานที่สำคัญที่สุดที่จะนำพาธุรกิจ SME ให้ก้าวผ่านความท้าทายและเติบโตต่อไปได้ในอนาคต

About the Author

LnW Loon

Administrator

View All Posts