ส่องแอปโซเชียลใหม่ Web3 ฮิตในกลุ่ม Gen Z ไทย

ท่ามกลางภูมิทัศน์ดิจิทัลที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การเกิดขึ้นของเทคโนโลยีบล็อกเชนได้นำไปสู่แนวคิด Web3 ซึ่งกำลังปฏิวัติวิธีการโต้ตอบทางสังคมออนไลน์ บทความนี้จะทำการส่องแอปโซเชียลใหม่ Web3 ฮิตในกลุ่ม Gen Z ไทย เพื่อสำรวจว่าแพลตฟอร์มกระจายศูนย์เหล่านี้ตอบสนองต่อความต้องการด้านความเป็นส่วนตัว ความเป็นเจ้าของ และการสร้างชุมชนของคนรุ่นใหม่ได้อย่างไร พร้อมทั้งวิเคราะห์ถึงแนวโน้มและโอกาสที่เกิดขึ้นในตลาดประเทศไทย

ประเด็นสำคัญเกี่ยวกับเทรนด์โซเชียล Web3 ในไทย

• ฐานที่มั่นยังเป็น Web2: Gen Z ไทยยังคงใช้แพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย Web2 เช่น TikTok, Instagram, และ YouTube เป็นหลัก แต่มีความเปิดรับและพร้อมทดลองแอปพลิเคชันใหม่ๆ อย่างรวดเร็ว
• แรงจูงใจที่หลากหลาย: การเข้าสู่โซเชียลมีเดียกระจายศูนย์ของคนรุ่นใหม่มักถูกขับเคลื่อนด้วยแรงจูงใจทางการเงิน (Social+Earning), การเป็นส่วนหนึ่งของ Creator Economy ผ่าน NFT, และการมีปฏิสัมพันธ์ในโลกของเกม (GameFi)
• บทบาทของแพลตฟอร์มลูกผสม: แพลตฟอร์มอย่าง Discord และ Telegram ทำหน้าที่เป็นสะพานสำคัญ เชื่อมโยงผู้ใช้จากโลก Web2 เข้าสู่ระบบนิเวศของ Web3 โดยเป็นศูนย์กลางของคอมมูนิตี้คริปโตและโปรเจกต์ต่างๆ
• ความเป็นเจ้าของและความเป็นส่วนตัว: แนวคิดหลักของ Web3 ที่เน้นการให้ผู้ใช้ควบคุมข้อมูลและตัวตนของตนเองได้ สอดคล้องกับความต้องการของ Gen Z ที่ให้ความสำคัญกับความเป็นส่วนตัวและชุมชนเฉพาะกลุ่ม (Niche Community) มากขึ้น
• โอกาสของแอปฯ ไฮบริด: แอปพลิเคชันที่ผสมผสานประสบการณ์ผู้ใช้ที่คุ้นเคยแบบ Web2 เข้ากับเทคโนโลยีบล็อกเชนเบื้องหลัง (Web2.5) มีแนวโน้มที่จะได้รับการยอมรับในวงกว้างได้ง่ายกว่า

การเติบโตของโซเชียลมีเดีย Web3 หรือโซเชียลมีเดียกระจายศูนย์ เป็นปรากฏการณ์ที่น่าสนใจ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ใช้งาน Gen Z ที่เติบโตมาพร้อมกับอินเทอร์เน็ตและมีความคุ้นเคยกับเทคโนโลยีดิจิทัลเป็นอย่างดี คนรุ่นใหม่กลุ่มนี้เริ่มมองหาทางเลือกใหม่นอกเหนือจากแพลตฟอร์มกระแสหลักที่ควบคุมโดยบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ ซึ่งมักมีประเด็นเกี่ยวกับความเป็นส่วนตัวของข้อมูลและการผูกขาดทางเนื้อหา โซเชียลมีเดียบนเทคโนโลยีบล็อกเชนจึงเข้ามาตอบโจทย์ ด้วยการนำเสนอแนวคิดของการเป็นเจ้าของข้อมูลอย่างแท้จริง (Data Ownership), การสร้างตัวตนดิจิทัลที่สามารถเคลื่อนย้ายข้ามแพลตฟอร์มได้ (Self-Sovereign Identity) และรูปแบบการสร้างรายได้ที่โปร่งใสและเป็นธรรมมากขึ้นสำหรับครีเอเตอร์

ทำไมโซเชียลมีเดีย Web3 จึงกลายเป็นที่น่าจับตาของ Gen Z

Gen Z ในประเทศไทยและทั่วโลกกำลังแสดงความสนใจในเทคโนโลยี Web3 มากขึ้น เนื่องจากคุณสมบัติพื้นฐานของมันสอดคล้องกับค่านิยมและความต้องการของคนรุ่นนี้โดยตรง ประการแรกคือ ความเป็นเจ้าของ ในโลก Web2 ข้อมูลและคอนเทนต์ที่ผู้ใช้สร้างขึ้นจะถูกจัดเก็บบนเซิร์ฟเวอร์ของบริษัท แต่ใน Web3 ผู้ใช้สามารถเป็นเจ้าของสินทรัพย์ดิจิทัลของตนเองได้อย่างแท้จริงผ่านเทคโนโลยี NFT (Non-Fungible Token) ทำให้ทุกโพสต์ ทุกโปรไฟล์ กลายเป็นสินทรัพย์ที่มีมูลค่าและสามารถซื้อขายได้

ประการที่สองคือ ความเป็นส่วนตัวและการควบคุม Gen Z มีความตระหนักรู้เรื่องความเป็นส่วนตัวออนไลน์สูง แพลตฟอร์ม Web3 มักใช้การเชื่อมต่อผ่านกระเป๋าเงินดิจิทัล (Crypto Wallet) แทนการใช้อีเมลหรือเบอร์โทรศัพท์ ซึ่งช่วยลดการเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล ประการสุดท้ายคือ การสร้างชุมชนและการมีส่วนร่วม โซเชียลมีเดีย Web3 มักถูกออกแบบมาเพื่อส่งเสริมการสร้างชุมชนที่เหนียวแน่น โดยสมาชิกสามารถมีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางของแพลตฟอร์มผ่านกลไกที่เรียกว่า DAO (Decentralized Autonomous Organization) ทำให้รู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของโปรเจกต์มากกว่าเป็นเพียงผู้ใช้งาน

ภูมิทัศน์โซเชียลมีเดียปัจจุบันของ Gen Z ไทย

ก่อนจะเจาะลึกถึงแอปพลิเคชัน Web3 การทำความเข้าใจพฤติกรรมการใช้โซเชียลมีเดียในปัจจุบันของ Gen Z ไทยเป็นสิ่งสำคัญ เนื่องจากเป็นฐานเปรียบเทียบและชี้ให้เห็นถึงโอกาสในการเข้ามาของเทคโนโลยีใหม่

แพลตฟอร์มหลักที่ครองตลาด

จากข้อมูลรายงาน Digital Insights Thailand Report 2024 พบว่าแพลตฟอร์มที่คนไทยใช้งานมากที่สุดยังคงเป็นแพลตฟอร์ม Web2 แบบดั้งเดิม ได้แก่ LINE, Facebook, YouTube, TikTok และ Instagram อย่างไรก็ตาม หากพิจารณาเฉพาะกลุ่ม Gen Z จะเห็นแนวโน้มการใช้งานที่แตกต่างออกไป โดยคนรุ่นใหม่มีสัดส่วนการใช้งาน Instagram, X (Twitter), TikTok, Pinterest และ Twitch สูงกว่าคนรุ่นอื่นอย่างมีนัยสำคัญ ข้อมูลอีกชุดระบุว่า Gen Z ใช้ YouTube ถึง 93%, Instagram 78% และ TikTok 62% ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความนิยมในคอนเทนต์รูปแบบวิดีโอทั้งสั้นและยาว

พฤติกรรมการใช้งานที่โดดเด่น

พฤติกรรมที่น่าสนใจคือ Gen Z ในไทยใช้เวลาบนโซเชียลมีเดียเฉลี่ยมากกว่า 4 ชั่วโมงต่อวัน โดยมากกว่า 50% ใช้ TikTok และ 38% ใช้ Instagram มากกว่า 2 ชั่วโมงต่อวัน ตัวเลขเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่าโซเชียลมีเดียเป็นส่วนสำคัญอย่างยิ่งในชีวิตประจำวันของพวกเขา และเป็นช่องทางหลักในการรับข่าวสาร สร้างความบันเทิง และมีปฏิสัมพันธ์กับเพื่อนฝูง ดังนั้น แอปพลิเคชันใหม่ๆ รวมถึงแอปฯ ในกลุ่ม Web3 ที่ต้องการเจาะตลาดกลุ่มนี้ จำเป็นต้องอาศัยแพลตฟอร์มอย่าง TikTok และ Instagram Reels เป็นช่องทางในการสร้างการรับรู้และบอกต่อ เพื่อดึงดูดให้ผู้ใช้กลุ่มแรกเข้ามาทดลองใช้งาน

ส่องแอปโซเชียลใหม่ Web3 ฮิตในกลุ่ม Gen Z ไทย มีอะไรบ้าง

แม้จะยังไม่มีรายงานอย่างเป็นทางการที่ระบุชื่อแอปพลิเคชันโซเชียล Web3 ที่ได้รับความนิยมในไทยอย่างเฉพาะเจาะจง แต่จากบทสนทนาในคอมมูนิตี้คริปโตและเทรนด์ระดับโลก สามารถแบ่งประเภทของแพลตฟอร์มที่เริ่มมีการพูดถึงและใช้งานในกลุ่ม Gen Z ไทยได้ดังนี้

กลุ่ม Social + Earning: แรงจูงใจทางการเงิน

แอปพลิเคชันกลุ่มนี้ได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วในไทย เนื่องจากผสานกิจกรรมทางโซเชียลเข้ากับผลตอบแทนในรูปแบบของโทเค็นหรือคะแนนสะสม (Airdrop) ซึ่งคล้ายกับโมเดล Play-to-Earn ในวงการเกม

• Friend.tech: แพลตฟอร์มบน Base chain ที่ให้ผู้ใช้สามารถซื้อขาย “Keys” ของครีเอเตอร์หรืออินฟลูเอนเซอร์ได้เสมือนหุ้น โดยใช้บัญชี X (Twitter) เป็นฐานข้อมูลโซเชียล แพลตฟอร์มนี้เคยเป็นที่นิยมในกลุ่ม Gen Z ไทยที่สนใจในแวดวง DeFi และการล่า Airdrop เนื่องจากเป็นแนวคิดใหม่ที่ผูกมูลค่าทางสังคมเข้ากับราคาโดยตรง
• Lens Protocol / Farcaster: เป็นโปรโตคอลพื้นฐานสำหรับการสร้างโซเชียลมีเดียกระจายศูนย์ โดยโปรไฟล์ของผู้ใช้จะอยู่ในรูปแบบ NFT และทุกกิจกรรมจะถูกบันทึกบนบล็อกเชน ผู้ใช้งานในไทยส่วนใหญ่ยังเป็นกลุ่มนักพัฒนาและผู้ที่เปิดรับเทคโนโลยีใหม่ๆ (Early Adopter) ซึ่งมีการทดลองสร้างชุมชนภาษาไทยบ้างแต่ยังไม่แพร่หลาย

แรงจูงใจด้านผลตอบแทนเป็นประตูบานแรกที่ดึงดูดให้ Gen Z ไทยจำนวนมากเข้ามาสัมผัสกับโลกของโซเชียล Web3 แม้ว่าอาจจะยังเป็นเพียงกลุ่มเฉพาะ (Niche) เมื่อเทียบกับผู้ใช้งาน TikTok หรือ Instagram ก็ตาม

กลุ่ม Social + NFT และ Creator Economy

สำหรับ Gen Z ที่เป็นสายศิลปิน ครีเอเตอร์ หรือนักสะสม แพลตฟอร์ม NFT ได้กลายเป็นพื้นที่ทางสังคมรูปแบบใหม่ที่พวกเขาสามารถแสดงผลงานและสร้างชุมชนได้

• NFT Marketplaces: แพลตฟอร์มอย่าง OpenSea หรือ Magic Eden ไม่ได้เป็นเพียงตลาดซื้อขาย แต่ยังมีองค์ประกอบทางสังคม เช่น การสร้างโปรไฟล์, การกดถูกใจ, การแสดงความคิดเห็น และการติดตามศิลปิน ทำให้เกิดเป็นชุมชนของนักสร้างสรรค์และนักสะสม โดยในไทยมีคอมมูนิตี้ศิลปิน NFT ที่แข็งแกร่ง โดยเฉพาะในสายภาพประกอบ (Illustration) และ PFP (Profile Picture)
• Social Token Platforms: โปรเจกต์ที่เปิดให้ครีเอเตอร์สามารถสร้างโทเค็นของตัวเอง (Creator Token) เพื่อให้แฟนคลับซื้อและถือครองเพื่อรับสิทธิพิเศษต่างๆ เช่น การเข้าถึงคอนเทนต์เอ็กซ์คลูซีฟ หรือการเข้าร่วมกลุ่มปิด เริ่มเป็นที่สนใจของครีเอเตอร์ไทยบางส่วนที่ต้องการสร้างความสัมพันธ์กับผู้ติดตามในรูปแบบที่มีความเป็นเจ้าของร่วมกันมากขึ้น

กลุ่ม GameFi และ Metaverse: ศูนย์กลางโซเชียลแห่งโลกใหม่

สำหรับ Gen Z ไทยจำนวนไม่น้อย ประสบการณ์โซเชียล Web3 ครั้งแรกของพวกเขาไม่ได้มาจากแอปฯ โพสต์ข้อความหรือรูปภาพ แต่มาจากเกมและโลกเสมือน (Metaverse) แพลตฟอร์มเหล่านี้เป็นพื้นที่ให้ผู้เล่นมาพบปะ, พูดคุย, ทำภารกิจร่วมกัน และซื้อขายแลกเปลี่ยนไอเท็มในรูปแบบ NFT ซึ่งเป็นการต่อยอดจากพฤติกรรมเดิมที่วัยรุ่นไทยคุ้นเคยกับการใช้เกมเป็นสถานที่แฮงเอาต์อยู่แล้ว แต่เพิ่มมิติของการเป็นเจ้าของสินทรัพย์ในเกมและโอกาสในการสร้างรายได้เข้ามา

แพลตฟอร์มลูกผสม: สะพานเชื่อมจาก Web2 สู่ Web3

แพลตฟอร์มที่ Gen Z ไทยใช้งานเป็นประจำอยู่แล้ว กำลังกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญสำหรับชุมชน Web3

• Discord: เป็นแพลตฟอร์มที่ Gen Z ใช้งานมากกว่าคนรุ่นอื่น และกลายเป็นฐานที่มั่นหลักของคอมมูนิตี้คริปโต, NFT และ GameFi แทบทุกโปรเจกต์ในไทย ใช้สำหรับการสื่อสาร, จัดกิจกรรม, และยืนยันสิทธิ์การเข้าถึงผ่านการเชื่อมต่อกับ Wallet
• Telegram: แม้จะไม่ใช่โซเชียลมีเดียหลักในรายงานภาพรวม แต่เป็นช่องทางสื่อสารที่สำคัญที่สุดในแวดวงคริปโตไทย ทั้งสองแพลตฟอร์มนี้ทำหน้าที่เป็น Interface ที่คุ้นเคย ช่วยให้ผู้ใช้ Gen Z สามารถก้าวเข้าสู่โลก Web3 ที่ซับซ้อนได้อย่างราบรื่นขึ้น

เปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างโซเชียลมีเดีย Web2 และ Web3

เทรนด์และทิศทางอนาคตของโซเชียล Web3 ในประเทศไทย

จากข้อมูลพฤติกรรมผู้บริโภคและเทรนด์เทคโนโลยีที่เกิดขึ้น สามารถคาดการณ์ทิศทางของโซเชียลมีเดีย Web3 ในกลุ่ม Gen Z ไทยได้หลายประการ

การเปิดรับเทคโนโลยีใหม่ผ่านคอนเทนต์ที่เข้าใจง่าย

เนื่องจาก Gen Z ไทยใช้เวลาส่วนใหญ่บนแพลตฟอร์มวิดีโอสั้น การสื่อสารเกี่ยวกับแอปพลิเคชัน Web3 จึงต้องอาศัย TikTok, IG Reels และ YouTube Shorts เป็นเครื่องมือหลัก คอนเทนต์จะต้องสามารถอธิบายแนวคิดที่ซับซ้อนให้เข้าใจง่ายภายในไม่กี่วินาที โดยอาจใช้ประเด็นเรื่องผลตอบแทน, สิทธิพิเศษ, ความเป็นคนกลุ่มแรก หรือความน่าสนใจของเทคโนโลยีเป็นจุดขายหลักในการดึงดูดความสนใจ

ความเป็นส่วนตัวและพลังของชุมชนเฉพาะกลุ่ม (Niche Community)

ข้อมูลระดับโลกชี้ว่า Gen Z มีแนวโน้มที่จะมองหาพื้นที่ปลอดภัยและชุมชนขนาดเล็กที่มีความสนใจตรงกัน ซึ่งสอดคล้องกับปรัชญาของ Web3 ที่เน้นการสร้างชุมชนที่สมาชิกมีส่วนร่วมและเป็นเจ้าของร่วมกัน (DAO) ดังนั้น แอปพลิเคชันที่สามารถสร้างและอำนวยความสะดวกให้เกิดชุมชนเฉพาะกลุ่มที่เหนียวแน่นได้ จะมีโอกาสเติบโตสูงในกลุ่มผู้ใช้ชาวไทยที่มองหาความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งกว่าการเป็นแค่ผู้ติดตาม

การมาถึงของแอปพลิเคชันแบบไฮบริด (Web2.5)

อุปสรรคสำคัญของการยอมรับ Web3 ในวงกว้างคือความซับซ้อนทางเทคนิค เช่น การจัดการ Private Key หรือการจ่ายค่า Gas Fee แนวโน้มที่กำลังจะเกิดขึ้นคือแอปพลิเคชันแบบไฮบริด หรือ “Web2.5” ที่มีหน้าตาและประสบการณ์การใช้งาน (UI/UX) เหมือนแอปฯ Web2 ที่คุ้นเคย แต่ใช้เทคโนโลยีบล็อกเชนทำงานอยู่เบื้องหลัง เช่น การใช้ NFT เป็นบัตรสมาชิกโดยที่ผู้ใช้ไม่จำเป็นต้องรู้ว่ามันคือ NFT หรือการใช้ระบบคะแนนที่สามารถแปลงเป็นคริปโตได้ในภายหลัง โมเดลนี้จะช่วยลดกำแพงการเข้าถึงและทำให้ Gen Z ทั่วไปสามารถเข้ามาใช้งานได้ง่ายขึ้น โดยให้ความสำคัญกับความสนุกและความง่ายในการใช้งานมากกว่าคำศัพท์ทางเทคนิค

บทสรุป: ก้าวต่อไปของโซเชียลมีเดียในยุคใหม่

การส่องแอปโซเชียลใหม่ Web3 ฮิตในกลุ่ม Gen Z ไทย แสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงที่น่าสนใจ แม้ว่าปัจจุบันแพลตฟอร์ม Web2 จะยังคงเป็นผู้เล่นหลัก แต่คนรุ่นใหม่ก็พร้อมที่จะเปิดรับทางเลือกที่ให้อำนาจ ความเป็นเจ้าของ และความเป็นส่วนตัวแก่พวกเขามากขึ้น การเติบโตของโซเชียลมีเดียกระจายศูนย์ในไทยยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น แต่ก็มีศักยภาพสูง โดยได้รับแรงหนุนจากความสนใจในคริปโตเคอร์เรนซี, NFT และเกม แอปพลิเคชันที่จะประสบความสำเร็จในอนาคต คือแอปฯ ที่สามารถผสานแรงจูงใจทางการเงินเข้ากับประสบการณ์ทางสังคมที่สนุกสนานและใช้งานง่าย พร้อมทั้งสร้างชุมชนที่แข็งแกร่งและมีความหมายสำหรับผู้ใช้งานอย่างแท้จริง

สำหรับผู้ที่สนใจติดตามข่าวสารและบทวิเคราะห์เชิงลึกเกี่ยวกับเทรนด์เทคโนโลยี ไลฟ์สไตล์ และการลงทุนในยุคดิจิทัล สามารถ อ่านบทความเพิ่มเติม เพื่อให้ไม่พลาดทุกความเคลื่อนไหวและก้าวทันโลกที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว

About the Author

LnW Loon

Administrator

View All Posts