เงินบาทดิจิทัล (CBDC) เขย่าตลาดกองทุนรวม จัดพอร์ตยังไงดี?

การมาถึงของเทคโนโลยีทางการเงินใหม่ๆ มักสร้างแรงกระเพื่อมในแวดวงการลงทุนเสมอ และล่าสุดกับการเตรียมเปิดใช้งานเงินบาทดิจิทัล (CBDC) ของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ก็ได้จุดประกายคำถามสำคัญสำหรับนักลงทุน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในตลาดกองทุนรวม ว่าควรเตรียมพร้อมและปรับพอร์ตการลงทุนอย่างไรเพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญนี้

ประเด็นสำคัญที่นักลงทุนต้องรู้

• CBDC ไม่ใช่คริปโทเคอร์เรนซี: เงินบาทดิจิทัลเป็นเงินที่ออกโดยธนาคารกลาง มีสถานะเทียบเท่าธนบัตร และมีเสถียรภาพด้านมูลค่า แตกต่างจากสินทรัพย์ดิจิทัลที่มีความผันผวนสูง
• ผลกระทบส่วนใหญ่เป็นทางอ้อม: ผลกระทบของ CBDC ต่อกองทุนรวมส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นทางอ้อมผ่านการเปลี่ยนแปลงในโครงสร้างพื้นฐานการชำระเงิน มากกว่าจะเป็นการเข้ามาแทนที่โดยตรง
• กองทุนที่อ่อนไหว: กองทุนที่มีความเชื่อมโยงกับเงินสด สภาพคล่องระยะสั้น และภาคการเงินการธนาคาร เช่น กองทุนตลาดเงิน อาจได้รับผลกระทบมากกว่ากองทุนประเภทอื่น
• การกระจายความเสี่ยงยังคงสำคัญที่สุด: สำหรับนักลงทุนระยะยาว กลยุทธ์ที่ดีที่สุดคือการรักษาพอร์ตการลงทุนที่กระจายตัวอย่างเหมาะสม แทนที่จะตื่นตระหนกหรือปรับเปลี่ยนพอร์ตตามกระแสข่าวมากเกินไป
• จับตาการออกแบบนโยบาย: รายละเอียดเชิงนโยบายของ ธปท. เช่น การจ่ายดอกเบี้ย วงเงินการถือครอง และความเป็นส่วนตัว จะเป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดทิศทางผลกระทบในอนาคต

บทความนี้จะวิเคราะห์อย่างละเอียดว่า เงินบาทดิจิทัล (CBDC) เขย่าตลาดกองทุนรวม จัดพอร์ตยังไงดี? โดยจะเจาะลึกถึงธรรมชาติของ CBDC ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับกองทุนรวมประเภทต่างๆ พร้อมเสนอแนะกลยุทธ์การปรับพอร์ตสำหรับนักลงทุนแต่ละระดับความเสี่ยง เพื่อให้สามารถวางแผนการลงทุนได้อย่างมั่นใจในภูมิทัศน์ทางการเงินที่กำลังจะเปลี่ยนแปลงไป

การทำความเข้าใจถึงแก่นแท้ของเงินบาทดิจิทัลเป็นสิ่งแรกที่จำเป็นสำหรับนักลงทุน CBDC ถือเป็นสกุลเงินดิจิทัลที่ออกโดยธนาคารกลาง ซึ่งมีคุณสมบัติพื้นฐานทางการเงินเช่นเดียวกับธนบัตรหรือเงินสดที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบัน แต่มาในรูปแบบดิจิทัล การพัฒนานี้มีเป้าหมายเพื่อยกระดับโครงสร้างพื้นฐานทางการเงินของประเทศให้ทันสมัย รองรับเศรษฐกิจดิจิทัล เพิ่มประสิทธิภาพ และลดต้นทุนในระบบการชำระเงิน ซึ่งอาจส่งผลกระทบทางอ้อมต่อพฤติกรรมการออมและการลงทุนของประชาชนในอนาคต

ทำความรู้จักเงินบาทดิจิทัล (CBDC)

ก่อนจะวิเคราะห์ถึงผลกระทบ จำเป็นต้องเข้าใจนิยามและคุณลักษณะที่สำคัญของเงินบาทดิจิทัลให้ชัดเจนเสียก่อน เพื่อแยกแยะความแตกต่างจากสินทรัพย์ดิจิทัลประเภทอื่น ๆ ที่มีอยู่ในตลาด

CBDC คืออะไร?

ตามคำนิยามของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) สกุลเงินดิจิทัลที่ออกโดยธนาคารกลาง (Central Bank Digital Currency: CBDC) คือเงินตราในรูปแบบดิจิทัลที่ออกโดยธนาคารกลาง มีคุณสมบัติในการเป็นเงินที่สมบูรณ์ 3 ประการ ได้แก่:

1. สื่อกลางในการแลกเปลี่ยน (Medium of Exchange): สามารถใช้ชำระค่าสินค้าและบริการได้ทั่วไป
2. หน่วยวัดมูลค่า (Unit of Account): ใช้วัดมูลค่าและกำหนดราคาสินค้าและบริการได้
3. เครื่องรักษามูลค่า (Store of Value): สามารถเก็บออมเพื่อใช้ในอนาคตได้ โดยมูลค่าไม่ผันผวนรุนแรง

ธปท. ได้ริเริ่มศึกษาและพัฒนา CBDC ภายใต้โครงการ “อินทนนท์” มาตั้งแต่ปี 2561 โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานทางการเงินของประเทศให้มีประสิทธิภาพและรองรับนวัตกรรมทางการเงินในอนาคต

ความแตกต่างระหว่าง CBDC และคริปโทเคอร์เรนซี

ความสับสนที่พบบ่อยคือการมองว่า CBDC เป็นสินทรัพย์ประเภทเดียวกับคริปโทเคอร์เรนซี ซึ่งในความเป็นจริงแล้ว ทั้งสองสิ่งนี้มีความแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงในเชิงพื้นฐาน

ความคืบหน้าการพัฒนา CBDC ในประเทศไทย

ธปท. ได้ดำเนินโครงการพัฒนา CBDC เป็นระยะ โดยแบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลัก เพื่อให้การเปลี่ยนผ่านเป็นไปอย่างราบรื่นและไม่กระทบต่อเสถียรภาพของระบบการเงินโดยรวม

Wholesale CBDC สำหรับสถาบันการเงิน

การพัฒนาในระยะแรกมุ่งเน้นไปที่ CBDC สำหรับธุรกรรมระหว่างสถาบันการเงิน (Wholesale CBDC) โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุนในการโอนเงินและการชำระดุลระหว่างธนาคาร ซึ่งเป็นการปรับปรุงระบบหลังบ้านของภาคการเงินให้มีความทันสมัยมากขึ้น

Retail CBDC สำหรับประชาชนทั่วไป

ส่วนนี้คือ CBDC ที่จะเปิดให้ประชาชนทั่วไปใช้งาน (Retail CBDC) ซึ่งจะทำหน้าที่คล้ายกับเงินสดแต่มาในรูปแบบดิจิทัล สามารถใช้จ่ายในชีวิตประจำวันและโอนหากันได้โดยตรง โดย ธปท. กำลังศึกษาแนวทางการนำเทคโนโลยีบัญชีแยกประเภทแบบกระจายศูนย์ (Distributed Ledger Technology: DLT) มาประยุกต์ใช้ เพื่อสร้างระบบการชำระเงินที่ต้นทุนต่ำลง มีประสิทธิภาพสูงขึ้น และช่วยให้ประชาชนเข้าถึงบริการทางการเงินดิจิทัลได้กว้างขวางยิ่งขึ้น

เหตุใด CBDC จึงอาจส่งผลกระทบต่อตลาดกองทุนรวม?

คำกล่าวที่ว่า “CBDC จะเขย่าตลาดกองทุนรวม” นั้น โดยส่วนใหญ่หมายถึงผลกระทบทางอ้อม (Second-order effects) ที่อาจเกิดขึ้นกับการจัดสรรสินทรัพย์และกระแสเงินทุน มากกว่าที่จะเป็นการล่มสลายของอุตสาหกรรมกองทุนรวมในทันที โดยช่องทางของผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นมีดังนี้

ผลกระทบต่อกองทุนตลาดเงินระยะสั้น

หาก CBDC ถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายในฐานะสิ่งทดแทนเงินสด อาจส่งผลให้ยอดเงินสดคงเหลือของภาคครัวเรือนหรือภาคธุรกิจบางส่วนย้ายออกจากบัญชีเงินฝากธนาคารหรือกองทุนรวมสภาพคล่อง (Liquid Funds) ไปสู่กระเป๋าเงินดิจิทัล CBDC ได้ สิ่งนี้อาจส่งผลกระทบทางอ้อมต่ออุปสงค์ของกองทุนตลาดเงินและกองทุนตราสารหนี้ระยะสั้นพิเศษ รวมถึงอาจกระทบต่ออัตราผลตอบแทนและกระแสเงินทุนไหลเข้าของกองทุนเหล่านี้ อย่างไรก็ตาม ผลกระทบจะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับเงื่อนไขการออกแบบ CBDC เช่น การจ่ายดอกเบี้ย, วงเงินการถือครอง, และข้อจำกัดในการโอน

การแข่งขันกับเงินฝากธนาคาร

หากประชาชนหันมาถือครอง CBDC ในปริมาณมาก อาจสร้างแรงกดดันต่อฐานเงินฝากของธนาคารพาณิชย์ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อเนื่องไปยังต้นทุนทางการเงินของธนาคาร, ส่วนต่างอัตราดอกเบี้ย, และท้ายที่สุดอาจส่งผลต่อผลการดำเนินงานและราคาหุ้นของกลุ่มธนาคาร ซึ่งเป็นปัจจัยที่กระทบต่อกองทุนรวมที่มีการลงทุนในหุ้นกลุ่มสถาบันการเงิน

ประสิทธิภาพด้านการชำระเงินและฟินเทค

ในทางกลับกัน CBDC อาจสร้างผลกระทบเชิงบวกได้เช่นกัน หากระบบการชำระดุลและการโอนเงินมีความรวดเร็วและต้นทุนต่ำลง ย่อมส่งผลดีต่อประสิทธิภาพการดำเนินงานของบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน (บลจ.) กระบวนการซื้อ-ขายหน่วยลงทุนอาจราบรื่นและรวดเร็วยิ่งขึ้น ซึ่งท้ายที่สุดอาจช่วยลดต้นทุนการทำธุรกรรมให้กับนักลงทุนในระยะยาว

การแข่งขันกับ Stablecoins และกองทุนสินทรัพย์ดิจิทัล

ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นโดยตรงและชัดเจนที่สุด คือการที่ CBDC อาจเข้ามาแข่งขันกับ Stablecoins และผลิตภัณฑ์ชำระเงินที่เกี่ยวข้องกับคริปโทเคอร์เรนซี เนื่องจาก CBDC มีความน่าเชื่อถือและเสถียรภาพที่สูงกว่าในฐานะเงินที่ออกโดยธนาคารกลาง ซึ่งอาจดึงดูดผู้ใช้งานบางส่วนออกจากระบบนิเวศของสินทรัพย์ดิจิทัล และอาจส่งผลกระทบต่อกองทุนที่ลงทุนในสินทรัพย์ดิจิทัลได้

CBDC ส่งผลกระทบโดยตรงต่อกองทุนรวมมากน้อยเพียงใด?

เมื่อพิจารณาในภาพรวม ผลกระทบของ CBDC ต่อกองทุนรวมแต่ละประเภทนั้นไม่เท่ากัน โดยสามารถแบ่งกลุ่มกองทุนตามระดับความอ่อนไหวที่คาดการณ์ได้ดังนี้

กลุ่มกองทุนที่คาดว่าได้รับผลกระทบจำกัด

กองทุนรวมส่วนใหญ่ โดยเฉพาะกองทุนเพื่อการลงทุนระยะยาว คาดว่าจะได้รับผลกระทบจาก CBDC ค่อนข้างจำกัด เนื่องจากผลตอบแทนของกองทุนเหล่านี้ขับเคลื่อนด้วยปัจจัยพื้นฐานทางเศรษฐกิจ เช่น การเติบโตของเศรษฐกิจ, อัตราดอกเบี้ย, ผลประกอบการของบริษัทจดทะเบียน และกลยุทธ์การจัดสรรสินทรัพย์ มากกว่ารูปแบบของเงินที่ใช้ในการชำระเงินรายย่อย กองทุนในกลุ่มนี้ได้แก่:

• กองทุนรวมหุ้น (Equity Funds)
• กองทุนรวมหมวดอุตสาหกรรม (Sector Funds)
• กองทุนรวมที่ลงทุนในต่างประเทศ (Foreign Equity Funds)
• กองทุนรวมผสม (Balanced Funds)
• กองทุนรวมตราสารหนี้ระยะยาว (Long-duration Bond Funds)

กลุ่มกองทุนที่อาจมีความอ่อนไหวมากกว่า

ในทางตรงกันข้าม กองทุนที่มีความเชื่อมโยงสูงกับตลาดเงิน สภาพคล่อง และระบบนิเวศของธนาคาร อาจมีความอ่อนไหวต่อการเปลี่ยนแปลงที่เกิดจาก CBDC มากกว่า ได้แก่:

• กองทุนรวมตลาดเงิน (Money Market Funds)
• กองทุนรวมตราสารหนี้ระยะสั้น (Short-term Bond Funds)
• ผลิตภัณฑ์บริหารเงินสด (Cash Management Products)
• กองทุนที่มีการลงทุนสูงในภาคธนาคารหรือระบบการชำระเงิน
• กองทุนสินทรัพย์ดิจิทัล (อาจได้รับผลกระทบหาก CBDC ทำให้คนเปลี่ยนจากการใช้คริปโทฯ เพื่อชำระเงิน)

กลยุทธ์การจัดพอร์ตสำหรับนักลงทุนเพื่อรับมือกับ CBDC

เมื่อต้องตอบคำถามว่า “ควรจัดพอร์ตอย่างไรหาก CBDC ถูกนำมาใช้?” คำตอบในทางปฏิบัติสำหรับนักลงทุนส่วนใหญ่คือการยึดมั่นในหลักการลงทุนที่รอบคอบ แทนที่จะปรับเปลี่ยนพอร์ตไปตามกระแสข่าวเพียงอย่างเดียว

ไม่ควรมอง CBDC เป็นธีมการลงทุนหลัก

สิ่งสำคัญคือต้องเข้าใจว่า CBDC เป็นนโยบายด้านโครงสร้างพื้นฐานทางการเงิน ไม่ใช่กลุ่มอุตสาหกรรมที่มีโอกาสการลงทุนโดยตรงที่ชัดเจนเหมือนกับปัญญาประดิษฐ์ (AI), กลุ่มการแพทย์ (Healthcare) หรือเซมิคอนดักเตอร์ ดังนั้น การพยายามสร้างธีมการลงทุนจาก CBDC โดยตรงจึงอาจไม่ใช่แนวทางที่เหมาะสม

การกระจายความเสี่ยงยังคงเป็นหัวใจสำคัญ

พอร์ตการลงทุนที่ยืดหยุ่นและพร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงได้ดีที่สุด คือพอร์ตที่มีการกระจายความเสี่ยงอย่างเหมาะสม ซึ่งโดยทั่วไปควรประกอบด้วยสินทรัพย์หลากหลายประเภท เช่น หุ้นทั้งในและต่างประเทศ, ตราสารหนี้ภาครัฐและเอกชนคุณภาพดี, และสินทรัพย์สภาพคล่องระยะสั้น รวมถึงสินทรัพย์ทางเลือกอื่น ๆ ตามระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้

ระมัดระวังการลงทุนกระจุกตัวในกลุ่มธนาคารและสถาบันการเงิน

หากการใช้ CBDC ขยายตัวอย่างรวดเร็ว ธุรกิจที่พึ่งพารายได้จากค่าธรรมเนียมการชำระเงินและการเป็นตัวกลางอาจเผชิญกับแรงกดดันด้านกำไร นี่ไม่ได้หมายความว่าควรหลีกเลี่ยงการลงทุนในหุ้นกลุ่มธนาคารโดยสิ้นเชิง แต่เป็นข้อเตือนใจว่าไม่ควรมีสัดส่วนการลงทุนที่กระจุกตัวในธีมใดธีมหนึ่งมากจนเกินไป

ทำความเข้าใจเรื่องอายุตราสารและความคล่องตัว

สำหรับนักลงทุนที่ถือครองกองทุนระยะสั้นหรือสินทรัพย์เทียบเท่าเงินสดในสัดส่วนที่สูง ควรติดตามอย่างใกล้ชิดว่าการมาของ CBDC ส่งผลกระทบต่อการแข่งขันด้านเงินฝากหรือพลวัตของอัตราผลตอบแทนระยะสั้นหรือไม่ และควรเปรียบเทียบผลตอบแทนหลังหักค่าธรรมเนียมอย่างสม่ำเสมอ เพื่อหลีกเลี่ยงการพักเงินจำนวนมากไว้ในผลิตภัณฑ์ที่ให้ผลตอบแทนต่ำเกินไป

แยกแยะระหว่างความเสี่ยงจากข่าวและความเสี่ยงต่อพอร์ตจริง

ข่าวสารจำนวนมากอาจนำเสนอภาพว่า CBDC จะเข้ามาเปลี่ยนแปลงทุกสิ่งอย่างฉับพลัน แต่ในความเป็นจริงแล้ว การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวน่าจะเป็นไปอย่างค่อยเป็นค่อยไป

“กระบวนการเปลี่ยนผ่านไปสู่ CBDC มีแนวโน้มที่จะเกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป อยู่ภายใต้การกำกับดูแล มีข้อจำกัดในการออกแบบเชิงนโยบาย และต้องคำนึงถึงข้อกังวลด้านความเป็นส่วนตัว การป้องกันการฟอกเงิน และเสถียรภาพทางการเงินเป็นสำคัญ”

แนวทางการจัดพอร์ตตามระดับความเสี่ยง

เพื่อให้นักลงทุนเห็นภาพที่ชัดเจนขึ้น นี่คือตัวอย่างแนวทางการจัดสรรสินทรัพย์เบื้องต้นตามระดับความเสี่ยงที่แตกต่างกัน โดยยังคงยึดหลักการกระจายความเสี่ยงเป็นสำคัญ

นักลงทุนที่รับความเสี่ยงได้น้อย (Conservative)

• ตราสารหนี้/กองทุนตลาดเงิน/ตราสารหนี้คุณภาพดีระยะสั้น: 40–60%
• กองทุนรวมหุ้นที่มีการกระจายตัวที่ดี: 30–50%
• เงินสดหรือสินทรัพย์สภาพคล่องสูง: 5–15%
• คำแนะนำเพิ่มเติม: หลีกเลี่ยงการไล่ตามการเก็งกำไรที่เกี่ยวข้องกับข่าว CBDC

นักลงทุนที่รับความเสี่ยงได้ปานกลาง (Balanced)

• กองทุนรวมหุ้นที่มีการกระจายตัวที่ดี: 50–70%
• กองทุนรวมตราสารหนี้หรือกองทุนที่สร้างรายได้: 20–40%
• เงินสำรองสภาพคล่อง: 5–10%

นักลงทุนที่รับความเสี่ยงได้สูง (Aggressive)

• หุ้น (รวมถึงการกระจายการลงทุนไปทั่วโลก): 70–90%
• ตราสารหนี้/บริหารเงินสด: 10–30%
• คำแนะนำเพิ่มเติม: หากต้องการลงทุนในมุมที่เกี่ยวข้องกับ CBDC ควรเน้นไปที่บริษัทในกลุ่มฟินเทค โครงสร้างพื้นฐานการชำระเงิน หรือโครงสร้างพื้นฐานทางการเงินดิจิทัล มากกว่าที่จะพยายามลงทุนในตัว CBDC โดยตรง

ปัจจัยที่ควรติดตามอย่างใกล้ชิดในอนาคต

ภูมิทัศน์ของ CBDC ยังคงมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง นักลงทุนควรติดตามปัจจัยสำคัญเหล่านี้เพื่อประเมินผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต:

1. รายละเอียดการออกแบบของ ธปท.: นโยบายเรื่องการจ่ายดอกเบี้ย, วงเงินการถือครอง, คุณสมบัติด้านความเป็นส่วนตัว และความสามารถในการแลกเปลี่ยนกับเงินฝากธนาคาร จะเป็นตัวกำหนดพฤติกรรมการใช้งานและผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญ
2. พฤติกรรมการเคลื่อนย้ายเงินฝาก: ต้องจับตาดูว่ามีการโยกย้ายเงินฝากออกจากระบบธนาคารไปสู่กระเป๋าเงิน CBDC อย่างมีนัยสำคัญหรือไม่
3. กระแสเงินทุนในกองทุนตลาดเงิน: โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากการยอมรับ CBDC ในหมู่ประชาชนอยู่ในระดับสูง การเปลี่ยนแปลงของกระแสเงินทุนในกองทุนกลุ่มนี้จะเป็นสัญญาณที่น่าสนใจ
4. การแข่งขันในภาคการชำระเงิน: ติดตามการปรับตัวของธนาคาร, ผู้ให้บริการชำระเงิน และบริษัทฟินเทค เพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลง
5. พัฒนาการของ CBDC ทั่วโลก: ในระยะยาว ประเด็นเรื่องการชำระเงินข้ามพรมแดนด้วย CBDC อาจมีความสำคัญมากกว่าการใช้งานภายในประเทศ

บทสรุปและแนวทางสำหรับนักลงทุน

โดยสรุป เงินบาทดิจิทัล (CBDC) คือสกุลเงินดิจิทัลที่ออกโดยธนาคารกลางซึ่งออกแบบมาเพื่อปรับปรุงระบบการชำระเงินให้ทันสมัย ไม่ใช่สินทรัพย์ดิจิทัลเพื่อการเก็งกำไร ผลกระทบต่อตลาดกองทุนรวมจึงมีแนวโน้มที่จะเป็นไปในทางอ้อมและไม่เท่ากันในแต่ละประเภทกองทุน

กองทุนรวมระยะยาวส่วนใหญ่คาดว่าจะได้รับผลกระทบโดยตรงเพียงเล็กน้อย ในขณะที่กองทุนที่ใกล้เคียงเงินสด ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการชำระเงิน และพลวัตของเงินฝากธนาคารอาจเป็นส่วนที่ได้รับผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญมากกว่า การตอบสนองที่สุขุมและรอบคอบที่สุดสำหรับนักลงทุนคือการยึดมั่นในหลักการกระจายความเสี่ยง หลีกเลี่ยงการไล่ตามธีมการลงทุนตามกระแสข่าว และรักษาสภาพคล่องสำรองในระดับที่เหมาะสม การทำความเข้าใจและติดตามพัฒนาการอย่างต่อเนื่อง จะช่วยให้นักลงทุนสามารถนำทางพอร์ตการลงทุนผ่านการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ไปได้อย่างมั่นคง

สำหรับข้อมูลเชิงลึกและบทวิเคราะห์ด้านการเงิน การลงทุน และเทคโนโลยีที่ทันสมัย สามารถ อ่านบทความเพิ่มเติม เพื่อติดตามความเคลื่อนไหวและไม่พลาดทุกโอกาสในการลงทุน

About the Author

LnW Loon

Administrator

View All Posts